JGblogs
अध्ययन मानचित्र

महाराष्ट्र के हवाई अड्डे

महाराष्ट्र में 18 प्रमुख हवाई अड्डों का एक मजबूत विमानन नेटवर्क है, जिसमें दो प्रमुख अंतर्राष्ट्रीय हवाई अड्डे, क्षेत्रीय संपर्क योजना (UDAN) के तहत कई घरेलू हवाई अड्डे, कई रक्षा हवाई क्षेत्र और प्रमुख उड़ान स्कूल शामिल हैं। MPSC राज्य सेवा, कंबाइन (PSI/STI/ASO), पुलिस भर्ती और अन्य परीक्षाओं में इनके स्थान, IATA/ICAO कोड, परिचालन स्थिति (जैसे नागपुर में मिहान कार्गो परियोजना), और ऐतिहासिक मील के पत्थर (जैसे जुहू में भारत का पहला नागरिक हवाई क्षेत्र) पर अक्सर प्रश्न पूछे जाते हैं। विवरणों का अध्ययन करने, पुराने प्रश्न देखने या क्विज़ से अभ्यास करने के लिए मानचित्र पर किसी भी हवाई अड्डे पर क्लिक करें।

कुल हवाई अड्डे

18

अंतर्राष्ट्रीय

2

घरेलू

12

रक्षा बेस

1

गुजरातमध्य प्रदेशतेलंगानाकर्नाटकगोवाअरब सागरमुंबई (BOM)नागपुर (NAG)पुणे (PNQ)नाशिक (ISK)शिर्डी (SAG)
अंतर्राष्ट्रीयघरेलूरक्षा / सैन्य बेसफ्लाइंग स्कूल

मानचित्र पर किसी हवाई अड्डे के मार्कर पर टैप करें या नीचे सूची से चुनें।

परीक्षा के लिए त्वरित तथ्य

मुंबई का छत्रपति शिवाजी महाराज अंतर्राष्ट्रीय हवाई अड्डा (BOM) भारत का दूसरा सबसे व्यस्त हवाई अड्डा है और एकल रनवे संचालन में दुनिया के सबसे व्यस्त हवाई अड्डों में से एक है।

नागपुर में डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर अंतर्राष्ट्रीय हवाई अड्डा (सोनेगांव) मिहान (MIHAN) परियोजना का केंद्र है, जो भारत के भौगोलिक केंद्र में स्थित है।

पुणे हवाई अड्डा (लोहगांव) भारतीय वायु सेना के लोहगांव वायु सेना स्टेशन के भीतर स्थित एक सिविल एन्क्लेव है। रक्षा कारणों से यहाँ फोटोग्राफी वर्जित है।

नाशिक हवाई अड्डा (ओझर) का स्वामित्व HAL के पास है और इसका उपयोग मुख्य रूप से सुखोई Su-30MKI लड़ाकू विमानों के परीक्षण और असेंबली के लिए किया जाता है।

शिर्डी हवाई अड्डा (काकड़ी) का उद्घाटन 2017 में साईं बाबा की समाधि शताब्दी पर किया गया था, जो अहमदगढ़ जिले में तीर्थयात्रियों को हवाई मार्ग से जोड़ता है।

जुहू हवाई अड्डा (1932 में जे.आर.डी. टाटा द्वारा स्थापित) भारत में नागरिक उड्डयन का जन्मस्थान है, जो अब हेलीपोर्ट के रूप में संचालित होता है।

सिंधुदुर्ग हवाई अड्डा (चिपी) दक्षिण कोंकण में पर्यटन को बढ़ावा देने के लिए पीपीपी मॉडल के तहत बनाया गया एक ग्रीनफील्ड हवाई अड्डा है, जो 2021 में शुरू हुआ।

सोलापुर हवाई अड्डा (होतगी रोड) चीनी मिल की ऊंची चिमनी के कारण उड़ानों के संचालन में लंबे समय तक कानूनी और भौतिक बाधाओं का सामना करता रहा।

रत्नागिरी हवाई अड्डा महाराष्ट्र में पहला तटरक्षक हवाई स्टेशन (CGAS) है, जो कोंकण तट पर समुद्री सुरक्षा और बचाव कार्यों के लिए महत्वपूर्ण है।

महाराष्ट्र के हवाई अड्डे - संक्षिप्त विवरण

हवाई अड्डे का नामजिलाश्रेणीIATA कोडICAO कोडस्थापना वर्षप्रशासनिक प्राधिकरण
छत्रपति शिवाजी महाराज अंतर्राष्ट्रीय हवाई अड्डामुंबई शहरInternationalBOMVABB1942मुंबई इंटरनेशनल एयरपोर्ट लिमिटेड (MIAL) / अडानी ग्रुप
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर अंतर्राष्ट्रीय हवाई अड्डानागपुरInternationalNAGVANP1917मिहान इंडिया प्राइवेट लिमिटेड (MIPL) / MADC
पुणे हवाई अड्डा (लोहगांव)पुणेDomesticPNQVAPO1939भारतीय वायु सेना / भारतीय विमानपत्तन प्राधिकरण (AAI)
नाशिक हवाई अड्डा (ओझर)नाशिकDomesticISKVAOZ1964हिंदुस्तान एयरोनॉटिक्स लिमिटेड (HAL) / भारतीय विमानपत्तन प्राधिकरण
शिर्डी हवाई अड्डाअहमदनगरDomesticSAGVASD2017महाराष्ट्र एयरपोर्ट डेवलपमेंट कंपनी (MADC)
छत्रपति संभाजीनगर हवाई अड्डाछत्रपति संभाजीनगरDomesticIXUVAAU1958भारतीय विमानपत्तन प्राधिकरण (AAI)
छत्रपति राजाराम महाराज हवाई अड्डाकोल्हापुरDomesticKLHVAKP1987भारतीय विमानपत्तन प्राधिकरण (AAI)
श्री गुरु गोबिंद सिंह जी हवाई अड्डानांदेडDomesticNDCVAND1958रिलायंस एयरपोर्ट डेवलपर्स प्राइवेट लिमिटेड (RADPL)
सिंधुदुर्ग हवाई अड्डासिंधुदुर्गDomesticCDYVOSR2021आईआरबी सिंधुदुर्ग एयरपोर्ट प्राइवेट लिमिटेड
जलगांव हवाई अड्डाजलगांवDomesticJLGVAJL1973भारतीय विमानपत्तन प्राधिकरण (AAI)
गोंदिया हवाई अड्डागोंदियाFlying SchoolGDAVAGD1940भारतीय विमानपत्तन प्राधिकरण (AAI)
अकोला हवाई अड्डाअकोलाDomesticAKDVAAK1943भारतीय विमानपत्तन प्राधिकरण (AAI)
अमरावती हवाई अड्डाअमरावतीDomesticOMNVAAM1993महाराष्ट्र एयरपोर्ट डेवलपमेंट कंपनी (MADC)
सोलापुर हवाई अड्डासोलापुरDomesticSSEVASL1948भारतीय विमानपत्तन प्राधिकरण (AAI)
लातूर हवाई अड्डालातूरDomesticLTUVALT1991रिलायंस एयरपोर्ट डेवलपर्स प्राइवेट लिमिटेड (RADPL)
जुहू हवाई अड्डामुंबई उपनगरFlying SchoolVABJVABJ1932भारतीय विमानपत्तन प्राधिकरण (AAI)
कराड हवाई अड्डासाताराFlying SchoolNoneVAWR1955महाराष्ट्र एयरपोर्ट डेवलपमेंट कंपनी (MADC)
रत्नागिरी हवाई अड्डारत्नागिरीDefenseNoneVARG1973भारतीय तटरक्षक बल / MIDC

ऊपर दिया गया मानचित्र एक सरलीकृत शैक्षिक मानचित्र है। अध्ययन के उद्देश्यों के लिए स्थानों के निर्देशांक, संरेखण और सीमाएं केवल सांकेतिक हैं।