JJGblogs
योजनानोकऱ्याब्लॉगविद्यार्थी टूल्सआमच्याबद्दल
सदस्यता
अभ्यास नकाशेइतिहासराज्यशास्त्रक्विझकॅलेंडरडाउनलोड्स
JJGblogsSchemes · Jobs · Exams · Maps

प्रत्येक भारतीय सरकारी योजना, नोकरी सूचना आणि करियर मार्गदर्शन — मोफत, जलद, साइनअपशिवाय.

आम्हाला फॉलो करा

ENHIMR

जलद दुवे

  • नवीन योजना
  • नोकरी सूचना
  • करिअर मार्गदर्शन
  • विद्यार्थी टूल्स
  • शोध
  • सदस्यता घ्या
  • आमच्याबद्दल

श्रेणी

  • केंद्रीय योजना
  • महाराष्ट्र योजना
  • इतर राज्य योजना
  • सरकारी नोकरी
  • रेल्वे भरती
  • बँकिंग नोकरी
  • शिक्षण नोकरी
  • परीक्षा तयारी

माहिती

  • आमच्याबद्दल
  • संपर्क
  • सदस्यता घ्या
  • गोपनीयता धोरण
  • अटी
  • अस्वीकरण
  • संपादकीय धोरण

© 2026 JGblogs. सर्व हक्क राखीव.

भारतासाठी बनवले — नेहमी मोफत

मुख्यपृष्ठगाइड्सपरीक्षा तयारी
परीक्षा तयारी

MPSC ग्रुप B कट-ऑफ 2022–2026: प्रिलिम्स व मेन्स कट-ऑफ, प्रवर्गनिहाय विश्लेषण व सुरक्षित गुण

MPSC ग्रुप B कट-ऑफ 2022–2026, प्रिलिम्स व मेन्स कट-ऑफ, प्रवर्गनिहाय गुण, PSI, STI, ASO, सुरक्षित गुण व ट्रेंड विश्लेषण.

द्वारे Jayesh Gavitप्रकाशित ५ ऑग, २०२६शेवटचे अपडेट: ७ ऑग, २०२६11 मिनिटांचे वाचन
ENHIMR
MPSC ग्रुप B कट-ऑफ 2022–2026: प्रिलिम्स व मेन्स कट-ऑफ, प्रवर्गनिहाय विश्लेषण व सुरक्षित गुण
या लेखात
  1. 2026 प्रिलिम्स कट-ऑफ (100 पैकी)
  2. 2025 प्रिलिम्स कट-ऑफ (100 पैकी)
  3. 2025 चे विश्लेषण
  4. 2024 प्रिलिम्स कट-ऑफ (100 पैकी)
  5. 2024 चे विश्लेषण
  6. पोलीस उपनिरीक्षक (PSI)
  7. राज्य कर निरीक्षक (STI)
  8. सहायक विभाग अधिकारी (ASO)
  9. दुय्यम निबंधक (Sub-Registrar)
  10. 2023 चे विश्लेषण
  11. PSI / STI / दुय्यम निबंधक (Sub-Registrar)
  12. पोलीस उपनिरीक्षक (PSI)
  13. राज्य कर निरीक्षक (STI)
  14. दुय्यम निबंधक (Sub-Registrar)
  15. 1. रिक्त पदांची संख्या (Vacancies)
  16. 2. प्रश्नपत्रिकेची कठीणता
  17. 3. परीक्षेला बसलेल्या उमेदवारांची संख्या
  18. 4. उमेदवारांची एकूण कामगिरी
  19. 5. आरक्षण धोरण (Reservation Policy)
  20. प्रिलिम्स (100 गुण)
  21. मुख्य परीक्षा (400 गुण)
  22. मागील वर्षांचे प्रश्नपत्रिका सोडवा
  23. अचूकतेवर (Accuracy) भर द्या
  24. नियमित मॉक टेस्ट द्या
  25. स्थिर विषयांचा (Static Subjects) नियमित अभ्यास करा
  26. फक्त कट-ऑफचा विचार करू नका
  27. MPSC ग्रुप B पूर्व परीक्षेचा नवीनतम कट-ऑफ किती आहे?
  28. MPSC ग्रुप B मधील सर्वाधिक स्पर्धात्मक पद कोणते आहे?
  29. प्रिलिम्समध्ये 55 गुण पुरेसे आहेत का?
  30. MPSC ग्रुप B मुख्य परीक्षा किती गुणांची असते?
  31. कट-ऑफ दरवर्षी समान राहतो का?
  32. 2022 आणि 2026 च्या कट-ऑफची थेट तुलना करावी का?
Advertisement

या लेखात

  1. 2026 प्रिलिम्स कट-ऑफ (100 पैकी)
  2. 2025 प्रिलिम्स कट-ऑफ (100 पैकी)
  3. 2025 चे विश्लेषण
  4. 2024 प्रिलिम्स कट-ऑफ (100 पैकी)
  5. 2024 चे विश्लेषण
  6. पोलीस उपनिरीक्षक (PSI)
  7. राज्य कर निरीक्षक (STI)
  8. सहायक विभाग अधिकारी (ASO)
  9. दुय्यम निबंधक (Sub-Registrar)
  10. 2023 चे विश्लेषण
  11. PSI / STI / दुय्यम निबंधक (Sub-Registrar)
  12. पोलीस उपनिरीक्षक (PSI)
  13. राज्य कर निरीक्षक (STI)
  14. दुय्यम निबंधक (Sub-Registrar)
  15. 1. रिक्त पदांची संख्या (Vacancies)
  16. 2. प्रश्नपत्रिकेची कठीणता
  17. 3. परीक्षेला बसलेल्या उमेदवारांची संख्या
  18. 4. उमेदवारांची एकूण कामगिरी
  19. 5. आरक्षण धोरण (Reservation Policy)
  20. प्रिलिम्स (100 गुण)
  21. मुख्य परीक्षा (400 गुण)
  22. मागील वर्षांचे प्रश्नपत्रिका सोडवा
  23. अचूकतेवर (Accuracy) भर द्या
  24. नियमित मॉक टेस्ट द्या
  25. स्थिर विषयांचा (Static Subjects) नियमित अभ्यास करा
  26. फक्त कट-ऑफचा विचार करू नका
  27. MPSC ग्रुप B पूर्व परीक्षेचा नवीनतम कट-ऑफ किती आहे?
  28. MPSC ग्रुप B मधील सर्वाधिक स्पर्धात्मक पद कोणते आहे?
  29. प्रिलिम्समध्ये 55 गुण पुरेसे आहेत का?
  30. MPSC ग्रुप B मुख्य परीक्षा किती गुणांची असते?
  31. कट-ऑफ दरवर्षी समान राहतो का?
  32. 2022 आणि 2026 च्या कट-ऑफची थेट तुलना करावी का?

MPSC ग्रुप B कट-ऑफ ट्रेंड (2022–2026): संपूर्ण वर्षनिहाय विश्लेषण, प्रवर्गनिहाय कट-ऑफ आणि सुरक्षित गुण

शेवटचे अपडेट: ऑगस्ट 2026

MPSC ग्रुप B परीक्षाची तयारी करताना फक्त अभ्यासक्रम पूर्ण करणे पुरेसे नसते. स्पर्धेची पातळी समजून घेणे देखील तितकेच महत्त्वाचे असते. आपल्या तयारीचे योग्य मूल्यमापन करण्याचा सर्वोत्तम मार्ग म्हणजे मागील वर्षांच्या कट-ऑफ गुणांचे विश्लेषण करणे.

दरवर्षी हजारो उमेदवार खालील प्रश्नांची उत्तरे शोधतात:

  • MPSC ग्रुप B चा कट-ऑफ किती आहे?

  • MPSC ग्रुप B साठी 55 गुण पुरेसे आहेत का?

  • PSI, STI, ASO आणि दुय्यम निबंधक (Sub-Registrar) पदांसाठी सुरक्षित गुण किती असावेत?

  • कट-ऑफ दरवर्षी का वाढतो किंवा कमी होतो?

अनेक वेबसाइट्स केवळ कट-ऑफची PDF किंवा गुणांची यादी प्रकाशित करतात. मात्र, कट-ऑफमध्ये बदल का झाला हे समजून घेणेही तितकेच आवश्यक आहे.

या लेखात आम्ही 2022 ते 2026 या कालावधीतील MPSC ग्रुप B पूर्व परीक्षा (Prelims) आणि मुख्य परीक्षा (Mains) कट-ऑफचा संपूर्ण ट्रेंड एकत्रित केला आहे. यासोबतच वर्षनिहाय विश्लेषण, प्रवर्गनिहाय तुलना आणि अभ्यासासाठी उपयुक्त मार्गदर्शन दिले आहे, ज्यामुळे तुम्हाला वास्तववादी आणि सुरक्षित लक्ष्य निश्चित करण्यास मदत होईल.


झटपट माहिती (Quick Highlights)

तपशील

माहिती

नवीनतम प्रिलिम्स कट-ऑफ (Open)

51.25 गुण (2026)

अलीकडील वर्षांतील सर्वाधिक प्रिलिम्स कट-ऑफ

62.75 गुण (2025)

अलीकडील वर्षांतील सर्वात कमी संयुक्त कट-ऑफ

51.25 गुण (2026)

पहिली संयुक्त ग्रुप B परीक्षा

2023

शिफारस केलेले सुरक्षित गुण

55–60 गुण

प्रिलिम्सचे एकूण गुण

100

मेन्सचे एकूण गुण

400


MPSC ग्रुप B कट-ऑफ म्हणजे काय?

MPSC ग्रुप B कट-ऑफ म्हणजे भरती प्रक्रियेच्या पुढील टप्प्यासाठी पात्र ठरण्यासाठी आवश्यक असलेले किमान गुण (Minimum Qualifying Marks).

कट-ऑफ निश्चित नसतो. तो दरवर्षी अनेक घटकांवर अवलंबून बदलत असतो, जसे की:

  • प्रश्नपत्रिकेची कठीणता

  • उपलब्ध रिक्त पदांची संख्या

  • परीक्षेला बसलेल्या उमेदवारांची संख्या

  • उमेदवारांची एकूण कामगिरी

  • प्रवर्गनिहाय आरक्षण

  • नॉर्मलायझेशन (लागू असल्यास)

याच कारणामुळे एका वर्षी समान गुण मिळालेला उमेदवार पात्र ठरू शकतो, तर दुसऱ्या वर्षी त्याच गुणांवर पात्र ठरणार नाही.

MPSC ग्रुप B पूर्व परीक्षा कट-ऑफ (2026)

2026 च्या पूर्व परीक्षेत (Preliminary Examination) अलीकडील वर्षांच्या तुलनेत मोठा बदल पाहायला मिळाला. मागील भरती चक्राच्या तुलनेत यावर्षी खुल्या प्रवर्गाचा (Open Category) कट-ऑफ लक्षणीयरीत्या कमी झाला.

2026 प्रिलिम्स कट-ऑफ (100 पैकी)

प्रवर्ग

सामान्य (General)

महिला (Female)

Open

51.25

48.25 / 45.25 / 44.75

SC

50.50 / 51.25

45.25 / 48.25

ST

45.25 / 51.25

40.00 / 45.25

OBC

~50.00–51.25

~45.00–48.25

EWS

45.00–51.25

40.00–45.25

NT(B)

~50.00–51.25

—

NT(C)

~50.00–51.25

—

NT(D)

~50.00–51.25

—

SBC

~50.00–51.25

~45.00–48.25

DT(A)

~50.00–51.25

—

क्रीडा

10.25–26.75

—

दिव्यांग

20.50–47.00

—

अनाथ

~40.00–45.25

—

महत्त्वाचे निरीक्षण: 2026 मध्ये PSI, STI, ASO आणि दुय्यम निबंधक (Sub-Registrar) या सर्व पदांसाठी एकत्रित (Unified) कट-ऑफ प्रणाली लागू करण्यात आली. फक्त प्रवर्गानुसार किरकोळ फरक दिसून आला.


2026 चे विश्लेषण

मागील दोन वर्षांच्या तुलनेत 2026 मध्ये खुल्या प्रवर्गाचा कट-ऑफ 51.25 गुणांपर्यंत घसरला.

यावरून पुढील गोष्टी स्पष्ट होतात:

  • प्रश्नपत्रिका तुलनेने अधिक कठीण होती.

  • उमेदवारांचे सरासरी गुण कमी राहिले.

  • विविध आरक्षण प्रवर्गांमध्ये गुणांमध्ये अधिक फरक दिसून आला.

तरीदेखील कट-ऑफ कमी असला तरी स्पर्धा अत्यंत तीव्र होती.


MPSC ग्रुप B पूर्व परीक्षा कट-ऑफ (2025)

2025 ची पूर्व परीक्षा अलीकडील वर्षांतील सर्वाधिक कट-ऑफ असलेल्या परीक्षांपैकी एक होती.

2025 प्रिलिम्स कट-ऑफ (100 पैकी)

प्रवर्ग

सामान्य (General)

महिला (Female)

Open

62.75

58.75

SC

60.00

57.00

ST

57.00

50.00

OBC

62.75

58.75

EWS

62.75

58.75

NT(B)

62.75

—

NT(C)

62.75

—

NT(D)

62.75

—

SBC

62.75

58.75

DT(A)

62.75

—

क्रीडा

46.75

—

दिव्यांग

37.00–51.50

—

अनाथ

~50.00

—


2025 चे विश्लेषण

2025 मधील उच्च कट-ऑफ पुढील गोष्टी दर्शवतो:

  • मोठ्या संख्येने उमेदवारांनी चांगले गुण मिळवले.

  • स्पर्धा अत्यंत तीव्र होती.

  • प्रश्नपत्रिका पुढील वर्षांच्या तुलनेत तुलनेने सोपी होती.

यामुळे खुल्या प्रवर्गाचा कट-ऑफ 62.75 गुणांपर्यंत पोहोचला, जो अलीकडील भरती चक्रांमधील सर्वाधिक कट-ऑफपैकी एक मानला जातो.

MPSC ग्रुप B पूर्व परीक्षा कट-ऑफ (2024)

2024 च्या पूर्व परीक्षेत देखील जवळपास सर्वच प्रवर्गांमध्ये कट-ऑफ उच्च राहिला. यावरून स्पर्धा सातत्याने वाढत असल्याचे स्पष्ट होते.

Advertisement

2024 प्रिलिम्स कट-ऑफ (100 पैकी)

प्रवर्ग

सामान्य (General)

महिला (Female)

Open

62.50

58.50

SC

61.50

57.50

ST

56.50

50.00

OBC

62.50

58.50

EWS

57.75

53.75

NT(B)

62.50

—

NT(C)

62.50

—

NT(D)

62.50

—

SBC

62.50

58.50

DT(A)

62.50

—

क्रीडा

46.75

—

दिव्यांग

37.00–51.50

—

अनाथ

~50.00

—


2024 चे विश्लेषण

2024 मध्ये देखील कट-ऑफचा स्तर खूपच उच्च राहिला.

2024 आणि 2025 मधील कट-ऑफमध्ये फारसा फरक दिसून आला नाही. यावरून दोन्ही भरती प्रक्रियांमध्ये स्पर्धा सातत्याने तीव्र असल्याचे स्पष्ट होते.

सहायक विभाग अधिकारी (ASO) आणि दुय्यम निबंधक (Sub-Registrar) यांसारख्या प्रतिष्ठित पदांसाठी उमेदवारांना स्पर्धेत टिकून राहण्यासाठी उत्कृष्ट गुण मिळवणे आवश्यक होते.


MPSC ग्रुप B पूर्व परीक्षा कट-ऑफ (2023)

2023 हे वर्ष MPSC ग्रुप B भरती प्रक्रियेसाठी एक महत्त्वाचा टप्पा ठरले.

यापूर्वी प्रत्येक पदासाठी स्वतंत्र पूर्व परीक्षा घेतली जात होती. मात्र 2023 पासून MPSC ने संयुक्त पूर्व परीक्षा (Combined Preliminary Examination) सुरू केली.

पोलीस उपनिरीक्षक (PSI)

प्रवर्ग

सामान्य (General)

महिला (Female)

Open

49.50

45.00

SC

49.50

45.00

ST

45.50

40.00

OBC

49.50

45.00

EWS

49.50

45.00


राज्य कर निरीक्षक (STI)

प्रवर्ग

सामान्य (General)

महिला (Female)

Open

54.25

50.00

SC

54.25

50.00

ST

50.50

45.25

OBC

54.25

50.00

EWS

54.25

50.00


सहायक विभाग अधिकारी (ASO)

प्रवर्ग

सामान्य (General)

महिला (Female)

Open

62.75

58.75

SC

60.00

57.00

ST

57.00

50.00

OBC

62.75

58.75

EWS

62.75

58.75


दुय्यम निबंधक (Sub-Registrar)

प्रवर्ग

सामान्य (General)

महिला (Female)

Open

61.50

57.50

SC

60.00

56.00

ST

52.00

48.25

OBC

61.50

57.50

EWS

61.50

57.50


2023 चे विश्लेषण

संयुक्त पूर्व परीक्षा (Combined Preliminary Examination) सुरू झाल्यामुळे 2023 हे MPSC ग्रुप B भरती प्रक्रियेतील महत्त्वाचे वर्ष ठरले.

या वर्षी प्रत्येक पदाचा कट-ऑफ वेगळा असला तरी, याच वर्षापासून पुढील भरती प्रक्रियेत वापरल्या जाणाऱ्या नवीन पद्धतीची सुरुवात झाली.

आज MPSC ग्रुप B ची तयारी करणाऱ्या उमेदवारांनी हा बदल समजून घेणे अत्यंत आवश्यक आहे. कारण 2022 मधील निकालांची थेट तुलना 2024 किंवा त्यानंतरच्या वर्षांशी करणे योग्य ठरणार नाही.

MPSC ग्रुप B पूर्व परीक्षा कट-ऑफ (2022)

संयुक्त पूर्व परीक्षा प्रणाली सुरू होण्यापूर्वी ग्रुप B मधील प्रत्येक पदासाठी स्वतंत्र पूर्व परीक्षा घेतली जात होती.

खुल्या प्रवर्गाचा (Open Category) कट-ऑफ सारांश

पद

खुला प्रवर्ग कट-ऑफ

PSI

52.25

STI

61.00

ASO

62.75

दुय्यम निबंधक (Sub-Registrar)

61.50

या आकडेवारीवरून स्पष्ट होते की 2023 पूर्वी प्रत्येक पदासाठी स्वतंत्र कट-ऑफ निश्चित केला जात होता. त्यामुळे 2022 मधील निकालांची तुलना संयुक्त पूर्व परीक्षा सुरू झाल्यानंतरच्या वर्षांशी (2023 नंतर) करताना काळजी घेणे आवश्यक आहे.


प्रिलिम्स कट-ऑफ ट्रेंड (2022–2026)

वर्ष

परीक्षा पद्धत

खुल्या प्रवर्गाचा सर्वोच्च कट-ऑफ

2022

स्वतंत्र परीक्षा

62.75

2023

संयुक्त परीक्षेची सुरुवात

62.75

2024

संयुक्त परीक्षा

62.50

2025

संयुक्त परीक्षा

62.75

2026

संयुक्त परीक्षा

51.25

या ट्रेंडमधून काय समजते?

गेल्या पाच वर्षांच्या आकडेवारीचे विश्लेषण केल्यानंतर काही महत्त्वाचे निष्कर्ष समोर येतात.

  • 2023 मध्ये परीक्षा पद्धतीत मोठा बदल झाला, त्यामुळे त्यानंतरच्या वर्षांची तुलना अधिक योग्य ठरते.

  • 2024 आणि 2025 मध्ये कट-ऑफ सातत्याने उच्च राहिला, यावरून स्पर्धा अत्यंत तीव्र होती आणि अनेक उमेदवारांनी चांगले गुण मिळवले.

  • 2026 मध्ये खुल्या प्रवर्गाचा कट-ऑफ लक्षणीयरीत्या घसरून 51.25 गुणांवर आला, ज्यामुळे त्या वर्षी प्रश्नपत्रिकेची कठीणता किंवा गुणांचे वितरण वेगळे असल्याचे दिसून येते.

  • सहायक विभाग अधिकारी (ASO) आणि दुय्यम निबंधक (Sub-Registrar) ही पदे सातत्याने सर्वाधिक स्पर्धात्मक राहिली आहेत.


MPSC ग्रुप B मुख्य परीक्षा (Mains) कट-ऑफ (2021–2025)

पूर्व परीक्षा (Prelims) उत्तीर्ण होणे हा फक्त पहिला टप्पा आहे. खरी स्पर्धा मुख्य परीक्षा (Mains) मध्ये सुरू होते, कारण अंतिम निवड याच टप्प्यावर केली जाते.

मुख्य परीक्षेद्वारे खालील पदांसाठी भरती केली जाते:

  • पोलीस उपनिरीक्षक (PSI)

  • राज्य कर निरीक्षक (STI)

  • सहायक विभाग अधिकारी (ASO)

  • दुय्यम निबंधक (Sub-Registrar)

पूर्व परीक्षेच्या तुलनेत मुख्य परीक्षा 400 गुणांची असते. अंतिम कट-ऑफ हा संबंधित पद, प्रवर्ग, रिक्त पदांची संख्या आणि उमेदवारांच्या एकूण कामगिरीवर अवलंबून असतो.


MPSC ग्रुप B मुख्य परीक्षा कट-ऑफ (2025)

खालील तक्त्यामध्ये 2025 भरती प्रक्रियेतील अंतिम मुख्य परीक्षा कट-ऑफ (400 पैकी) दर्शविण्यात आला आहे.

प्रवर्ग

सामान्य (General)

महिला (Female)

Open

293.50

285.00

OBC

289.00

284.00

SC

282.00

274.50

ST

234.00

—

EWS

287.50

285.00

SBC

288.50

287.00

NT(A)

284.00

—

NT(B)

282.50

—

NT(C)

289.50

—

NT(D)

284.00

—

2025 चे विश्लेषण

2025 मध्ये खुल्या प्रवर्गाचा मुख्य परीक्षा कट-ऑफ 293.50 गुणांपर्यंत पोहोचला, त्यामुळे ही अलीकडील काळातील सर्वाधिक स्पर्धात्मक मुख्य परीक्षांपैकी एक ठरली.

सर्वोच्च पदांसाठी स्पर्धेत टिकून राहण्यासाठी उमेदवारांना साधारण 73–74% गुण मिळवणे आवश्यक होते.

MPSC ग्रुप B मुख्य परीक्षा कट-ऑफ (2024)

PSI / STI / दुय्यम निबंधक (Sub-Registrar)

प्रवर्ग

कट-ऑफ

Open

292.50

Open (महिला)

285.00

SC

282.00

ST

231.00

2024 चे विश्लेषण

2024 मधील मुख्य परीक्षेचा कट-ऑफ जवळपास 2025 प्रमाणेच राहिला. यावरून पूर्व परीक्षेच्या पद्धतीत बदल झाला असला तरी मुख्य परीक्षेतील स्पर्धा सातत्याने तीव्र राहिल्याचे दिसून येते.


MPSC ग्रुप B मुख्य परीक्षा कट-ऑफ (2023)

पोलीस उपनिरीक्षक (PSI)

प्रवर्ग

कट-ऑफ

Open

266.50

महिला

251.00

SC

266.50

ST

231.00


राज्य कर निरीक्षक (STI)

प्रवर्ग

कट-ऑफ

Open

277.00

महिला

266.50

SC

266.50

ST

231.00


दुय्यम निबंधक (Sub-Registrar)

प्रवर्ग

कट-ऑफ

Open

292.50

महिला

285.00

SC

282.00

ST

231.00

2023 चे विश्लेषण

या आकडेवारीवरून विविध पदांमधील स्पर्धेचा स्पष्ट फरक दिसून येतो.

मुख्य निरीक्षणे:

  • दुय्यम निबंधक (Sub-Registrar) या पदाचा कट-ऑफ सर्वाधिक होता.

  • राज्य कर निरीक्षक (STI) या पदासाठी मध्यम स्वरूपाची स्पर्धा होती.

  • पोलीस उपनिरीक्षक (PSI) पदाचा खुल्या प्रवर्गातील कट-ऑफ इतर प्रमुख पदांच्या तुलनेत कमी होता.


MPSC ग्रुप B मुख्य परीक्षा कट-ऑफ (2022)

पद

खुला प्रवर्ग कट-ऑफ

PSI

294.00

STI

276.50

ASO

292.50

दुय्यम निबंधक (Sub-Registrar)

292.50

संयुक्त पूर्व परीक्षा सुरू होण्यापूर्वीही सहायक विभाग अधिकारी (ASO) आणि दुय्यम निबंधक (Sub-Registrar) या पदांसाठी सातत्याने जास्त गुणांची आवश्यकता होती. यावरून या पदांची लोकप्रियता आणि स्पर्धेची तीव्रता स्पष्ट होते.


मुख्य परीक्षा (Mains) कट-ऑफ ट्रेंड सारांश

वर्ष

खुल्या प्रवर्गाचा सर्वोच्च कट-ऑफ

2022

294.00

2023

292.50

2024

292.50

2025

293.50

महत्त्वाचे निरीक्षण

पूर्व परीक्षेच्या तुलनेत मुख्य परीक्षेचा कट-ऑफ गेल्या काही वर्षांत अत्यंत स्थिर राहिला आहे.

सर्वाधिक स्पर्धात्मक पदांसाठी खुल्या प्रवर्गाचा कट-ऑफ साधारणपणे 292 ते 294 गुणांच्या दरम्यान राहिला आहे.


MPSC ग्रुप B मधील सर्वाधिक स्पर्धात्मक पद कोणते?

अलीकडील वर्षांच्या ट्रेंडनुसार:

पद

स्पर्धेची पातळी

सहायक विभाग अधिकारी (ASO)

⭐⭐⭐⭐⭐

दुय्यम निबंधक (Sub-Registrar)

⭐⭐⭐⭐⭐

राज्य कर निरीक्षक (STI)

⭐⭐⭐⭐☆

पोलीस उपनिरीक्षक (PSI)

⭐⭐⭐⭐☆

प्रत्येक भरती प्रक्रियेनुसार कट-ऑफ बदलत असला तरी सहायक विभाग अधिकारी (ASO) आणि दुय्यम निबंधक (Sub-Registrar) या पदांसाठी सातत्याने सर्वाधिक गुणांची आवश्यकता भासली आहे. त्यामुळे ही दोन्ही पदे MPSC ग्रुप B मधील सर्वाधिक प्रतिष्ठेची आणि स्पर्धात्मक पदे मानली जातात.


प्रिलिम्स आणि मुख्य परीक्षा (Mains) यामधील फरक काय?

वैशिष्ट्य

प्रिलिम्स

मुख्य परीक्षा (Mains)

एकूण गुण

100

400

उद्देश

पुढील टप्प्यासाठी पात्र उमेदवारांची निवड

अंतिम निवड

स्पर्धेची पातळी

जास्त

अत्यंत जास्त

कठीणता

मध्यम

अधिक

निगेटिव्ह मार्किंग

होय

परीक्षा योजनेनुसार

अनेक उमेदवार फक्त पूर्व परीक्षा (Prelims) उत्तीर्ण होण्यावर भर देतात. मात्र, अंतिम निवडीत मुख्य परीक्षा (Mains) अधिक महत्त्वाची भूमिका बजावते. त्यामुळे दोन्ही परीक्षांची तयारी समान गांभीर्याने करणे आवश्यक आहे.


MPSC ग्रुप B कट-ऑफवर परिणाम करणारे प्रमुख घटक

प्रत्येक भरती प्रक्रियेत कट-ऑफ वेगळा असतो, कारण तो अनेक महत्त्वाच्या घटकांवर अवलंबून असतो.

1. रिक्त पदांची संख्या (Vacancies)

रिक्त पदांची संख्या जास्त असल्यास कट-ऑफ कमी राहण्याची शक्यता असते.

2. प्रश्नपत्रिकेची कठीणता

प्रश्नपत्रिका सोपी असल्यास अधिक उमेदवार चांगले गुण मिळवतात आणि त्यामुळे कट-ऑफ वाढतो.

3. परीक्षेला बसलेल्या उमेदवारांची संख्या

उमेदवारांची संख्या जितकी जास्त असेल तितकी स्पर्धा वाढते आणि कट-ऑफही वाढण्याची शक्यता असते.

4. उमेदवारांची एकूण कामगिरी

जर मोठ्या संख्येने उमेदवारांनी चांगले गुण मिळवले तर कट-ऑफ आपोआप वाढतो.

5. आरक्षण धोरण (Reservation Policy)

प्रत्येक प्रवर्गासाठी उपलब्ध जागा आणि त्या प्रवर्गातील स्पर्धेनुसार वेगवेगळा कट-ऑफ निश्चित केला जातो.


MPSC ग्रुप B साठी सुरक्षित गुण किती असावेत?

अनेक उमेदवारांचा हा सर्वात सामान्य प्रश्न असतो:

"मला किती गुणांचे लक्ष्य ठेवावे?"

फक्त अपेक्षित कट-ऑफपर्यंत पोहोचण्याचे लक्ष्य ठेवण्याऐवजी त्यापेक्षा अधिक गुण मिळवण्याचा प्रयत्न करा.

प्रिलिम्स (100 गुण)

गुण

शक्यता

50 पेक्षा कमी

धोकादायक (Risky)

50–54

सीमारेषेवर (Borderline)

55–60

सुरक्षित (Safe)

60 पेक्षा जास्त

उत्कृष्ट (Excellent)

मुख्य परीक्षा (400 गुण)

मुख्य परीक्षेत 300+ गुणांचे लक्ष्य ठेवल्यास सर्वाधिक स्पर्धात्मक पदांसाठी तुमची निवडीची शक्यता अधिक मजबूत होते.

तथापि, कोणताही ठराविक गुण निवडीची हमी देऊ शकत नाही, कारण दरवर्षी रिक्त पदांची संख्या, स्पर्धा आणि कट-ऑफ बदलत असतो.


कट-ऑफ ट्रेंडनुसार तयारीसाठी महत्त्वाच्या टिप्स

मागील वर्षांचे प्रश्नपत्रिका सोडवा

मागील प्रश्नपत्रिकांचा सराव केल्याने प्रश्नांचा पॅटर्न समजतो आणि अचूकता वाढते.

अचूकतेवर (Accuracy) भर द्या

निगेटिव्ह मार्किंगमुळे तुमच्या अंतिम गुणांवर मोठा परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे जास्त प्रश्न सोडवण्यापेक्षा योग्य उत्तर देण्यावर भर द्या.

नियमित मॉक टेस्ट द्या

प्रिलिम्सच्या मॉक टेस्टमध्ये सातत्याने 55–60 किंवा त्यापेक्षा जास्त गुण मिळवण्याचा प्रयत्न करा.

स्थिर विषयांचा (Static Subjects) नियमित अभ्यास करा

  • भारतीय राज्यव्यवस्था (Polity)

  • इतिहास (History)

  • भूगोल (Geography)

  • अर्थव्यवस्था (Economy)

  • चालू घडामोडी (Current Affairs)

या सर्व विषयांचे नियमित पुनरावलोकन केल्यास यशाची शक्यता वाढते.

फक्त कट-ऑफचा विचार करू नका

कट-ऑफ किती जाईल याचा अंदाज बांधण्यापेक्षा त्यापेक्षा अधिक गुण मिळवण्याचे लक्ष्य ठेवा.


वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)

MPSC ग्रुप B पूर्व परीक्षेचा नवीनतम कट-ऑफ किती आहे?

या लेखातील अधिकृत आकडेवारीनुसार, 2026 च्या संयुक्त पूर्व परीक्षेत खुल्या प्रवर्गाचा कट-ऑफ 51.25 गुण होता.


MPSC ग्रुप B मधील सर्वाधिक स्पर्धात्मक पद कोणते आहे?

अलीकडील ट्रेंडनुसार सहायक विभाग अधिकारी (ASO) आणि दुय्यम निबंधक (Sub-Registrar) ही पदे सातत्याने सर्वाधिक स्पर्धात्मक राहिली आहेत.


प्रिलिम्समध्ये 55 गुण पुरेसे आहेत का?

अलीकडील ट्रेंडनुसार 55–60 गुण हे सुरक्षित गुण मानले जाऊ शकतात. मात्र प्रत्यक्ष कट-ऑफ दरवर्षी बदलू शकतो.


MPSC ग्रुप B मुख्य परीक्षा किती गुणांची असते?

मुख्य परीक्षा (Mains) 400 गुणांची असते.


कट-ऑफ दरवर्षी समान राहतो का?

नाही. रिक्त पदांची संख्या, प्रश्नपत्रिकेची कठीणता, उमेदवारांची कामगिरी आणि प्रवर्गनिहाय स्पर्धा यानुसार कट-ऑफ दरवर्षी बदलतो.


2022 आणि 2026 च्या कट-ऑफची थेट तुलना करावी का?

नाही. 2023 पासून संयुक्त पूर्व परीक्षा सुरू झाल्यामुळे भरती प्रक्रियेत मोठा बदल झाला आहे. त्यामुळे समान परीक्षा पद्धती असलेल्या वर्षांची तुलना करणे अधिक योग्य ठरते.


निष्कर्ष

फक्त एका वर्षाचा कट-ऑफ पाहून अभ्यासाचे नियोजन करणे योग्य नाही.

2022 ते 2026 या कालावधीतील संपूर्ण ट्रेंड स्पष्टपणे दर्शवितो की MPSC ग्रुप B चा कट-ऑफ परीक्षा पद्धती, प्रश्नपत्रिकेची कठीणता, स्पर्धा आणि उपलब्ध रिक्त पदांनुसार बदलत असतो.

जर तुम्ही पूर्व परीक्षेत नियमितपणे 55–60 गुण आणि मुख्य परीक्षेत 300+ गुण मिळवण्याचे लक्ष्य ठेवले, तर कोणत्याही वर्षी तुमची निवडीची शक्यता अधिक मजबूत राहते.

या लेखाचा सर्वात महत्त्वाचा संदेश असा आहे:

मागील वर्षाच्या कट-ऑफपर्यंत पोहोचण्याची तयारी करू नका, तर त्यापेक्षा अधिक गुण मिळवण्याचे लक्ष्य ठेवा.


संपादकीय सूचना:
आम्ही या लेखामध्ये अचूक आणि अद्ययावत माहिती देण्याचा सर्वोत्तम प्रयत्न करतो. तुम्हाला कोणतीही त्रुटी किंवा कालबाह्य माहिती आढळल्यास कृपया आमच्याशी संपर्क साधा. आम्ही अधिकृत स्रोतांद्वारे माहितीची पडताळणी करून लेख त्वरित अद्ययावत करू.

लेखक

J

Jayesh Gavit

IT इंजिनिअर आणि कंटेंट क्रिएटर, JGblogs

तंत्रज्ञान आणि नवीन गोष्टी तयार करण्याची आवड असलेले IT इंजिनिअर. 2026 मध्ये JGblogs सुरू केले — सरकारी योजना, नोकऱ्या आणि करिअर माहिती प्रत्येक भारतीयापर्यंत त्यांच्या भाषेत, मोफत पोहोचवण्यासाठी.

लेखकाबद्दल →

लेख

वाचन वेळ11 min
श्रेणीपरीक्षा तयारी

संबंधित लेख

blog

SSA भरती 2026: अधिसूचना स्थिती, नवीन अपडेट्स आणि रिक्त पदांची माहिती

१२ जून, २०२६·1,250 views

blog

MPSC गट ब 2026: पात्रता, अभ्यासक्रम, पगार आणि तयारी कशी करावी — संपूर्ण माहिती

७ मे, २०२६·1,250 views